Paleis van Margareta van Oostenrijk

Margareta van Oostenrijk is tussen 1507 en 1530 landvoogdes van de Habsburgse Nederlanden. Haar woonpaleis is het Hof van Savoye, het eerste renaissancegebouw in de Lage Landen. Van hieruit verspreidt de renaissance zich. Geniet van de prachtige renaissancistische voorgevel en de charmante tuin. Van 1616 tot 1796 wordt het paleis ingenomen door de Grote Raad, het hoogste rechtscollege van de Zuidelijke Nederlanden. Op de gevel vind je nog altijd het wapenschild van Margareta, naast het wapenschild van keizer Karel en een beeld van vrouwe Justitia. Vandaag doet het gebouw dienst als gerechtshof.

Margareta van Oostenrijk

Op jonge leeftijd kent Margareta al een woelig huwelijksleven. Tot driemaal toe wordt zij uitgehuwelijkt. De Franse kroonprins stuurt haar op elfjarige leeftijd terug omdat hij een betere tegenpartij vindt. De Spaanse troonopvolger sterft enkele maanden na het huwelijk. En Philibert van Savoye, haar grote liefde, overlijdt na drie jaar gelukkig huwelijk. De op dat moment vierentwintigjarige Margareta kleedt zich voortaan als weduwe en weigert opnieuw te trouwen.

Margareta wordt benoemd tot landvoogdes van de Nederlanden en vestigt zich in 1507 in Mechelen. Ze neemt de opvoeding van (keizer) Karel en zijn zussen op zich. Volgens haar tijdgenoten bestuurt ze het land met tact en een klare kijk. Een van haar grootste successen is de Damesvrede van Kamerrijk in 1529. Die kan ze afdwingen na harde onderhandelingen met Louise de Savoye, moeder van de Franse koning en zus van wijlen Philibert.

Aan Margareta's hof bloeien ondertussen kunst en wetenschap in de beginnende renaissance. Belangrijke kunstenaars en filosofen verblijven in het paleis. De polyfone muziek is haar grote passie. Haar originele koorboek wordt bewaard in het Mechelse stadsarchief. Het staat op de lijst van Vlaamse topstukken.

Paleis van Margareta van York

Aan de overzijde van het paleis van Margareta van Oostenrijk zie je een laatste overblijfsel van het paleis van Margareta van York. Het gebouw is oorspronkelijk de verblijfplaats van de bisschop van Kamerrijk als hij in Mechelen is. Margareta kiest het enorme Hof van Kamerrijk als weduwegoed. Het wordt ook wel keizerhof genoemd, omdat Keizer Karel hier van 1500 tot 1515 verblijft. Net boven de kleine deur in de toren prijkt haar ruitvormige wapenschild, naast dat van haar echtgenoot, Karel de Stoute. De voormalige ontvangsthal van het paleis is nu stadsschouwburg.

Margareta van York

Eduard IV, koning van Engeland, huwelijkt zijn zus Margareta uit aan Karel de Stoute, hertog van Bourgondië. Komt goed uit, want die is net weduwnaar geworden. Ook Eduard ziet er brood in, want zo heeft hij een rijke bondgenoot tegen Frankrijk. Uit zijn vorige huwelijk heeft Karel een dochter: Maria van Bourgondië is net elf jaar oud als Margareta haar stiefmoeder wordt. De twee kunnen het goed met elkaar vinden.

Karel sneuvelt op het slagveld en zijn dochter Maria volgt hem op – negentien, jong en onervaren. Maria staat tegenover de zelfbewuste, rijke Vlaamse steden die naar meer onafhankelijkheid streven. Ze wordt door Margareta van York met raad en daad bijgestaan, maar dat is een doorn in het oog van de steden. Margareta verlaat onder dwang het hof en vestigt zich op haar weduwegoed in Mechelen.